एसटी महामंडळ अपडेट 2026: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (MSRTC) एसटी प्रवासाच्या सवलतींबाबत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. १ मार्च २०२६ पासून एसटी बसमधील महिलांची अर्ध्या तिकिटाची सवलत आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या सवलतींचे नियम बदलणार आहेत. आता केवळ आधार कार्ड दाखवून सवलत मिळणे बंद होणार असून प्रवाशांना एक नवीन अधिकृत कार्ड सोबत ठेवावे लागणार आहे.
आतापर्यंत महिलांना ५० टक्के सवलत, ६० वर्षांवरील ज्येष्ठांना ५० टक्के सूट आणि ७५ वर्षांवरील नागरिकांना मोफत प्रवासासाठी आधार कार्ड ग्राह्य धरले जात होते. मात्र, एसटी महामंडळाच्या तपासणीत असे समोर आले आहे की, अनेक प्रवाशांनी बनावट आधार कार्डाचा वापर करून किंवा वयामध्ये फेरफार करून चुकीच्या पद्धतीने सवलतीचा लाभ घेतला आहे. अशा फसवणुकीच्या हजारो प्रकरणांमुळे महामंडळाचे आर्थिक नुकसान होत आहे. हा गैरप्रकार रोखण्यासाठी आता आधार कार्ड हा सवलतीचा पुरावा म्हणून ग्राह्य धरला जाणार नाही.
महामंडळाने आता स्मार्ट कार्डच्या जागी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) अनिवार्य करण्याचे निर्देश दिले आहेत. १ मार्चपासून ज्या प्रवाशांकडे हे नवीन कार्ड नसेल, त्यांना सवलत नाकारली जाईल आणि पूर्ण तिकीट दर आकारला जाईल. हे कार्ड खालील प्रवाशांसाठी आवश्यक आहे:
प्रवाशांच्या सुविधेसाठी सरकारने हे कार्ड काढण्याची प्रक्रिया सोपी केली आहे. या कार्डाबाबतची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
राज्य सरकारने हे नवीन नियम २०२६ च्या सुरुवातीलाच जाहीर केले होते, मात्र त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आता १ मार्चपासून कडक पद्धतीने केली जाणार आहे. वाहकांना स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या आहेत की, योग्य कार्ड असल्याशिवाय कोणालाही सवलत देऊ नये. आर्थिक वर्षाच्या शेवटी (३१ मार्च) सरकारला सर्व हिशोब सादर करावा लागत असल्याने, महामंडळ आता कोणत्याही प्रकारची सूट देणार नाही.
निष्कर्ष: जर तुम्ही नियमितपणे एसटीने सवलतीच्या दरात प्रवास करत असाल, तर कोणत्याही तांत्रिक अडचणीशिवाय प्रवास करण्यासाठी १ मार्चपूर्वी आपले एनसीएमसी कार्ड काढून घेणे आवश्यक आहे. केवळ आधार कार्डवर अवलंबून राहिल्यास तुम्हाला प्रवासादरम्यान पूर्ण तिकीट भरावे लागेल किंवा प्रवासाची परवानगी नाकारली जाऊ शकते.
